Stallen Banner

Melkveestallen

In Maart 2013 werd ik benaderd om een ontwerp van een koeienstal voor zo’n 120 koeien uit te werken tot bouwaanvraag niveau. Dit was in eerste instantie een vreemde zijsprong om te maken voor een pas afgestudeerde architect, maar met mijn HTS kennis en na talloze uren in mijn kindertijd doorgebracht te hebben in dergelijke stallen, leek het me wel interessant.
De opdracht toont een heel andere kant van het bouwproces: waar in architectuur vaak gezocht wordt naar ontwerpoplossingen voor unieke problemen (locaties, budget en gebruikers kunnen nogal verschillen, en zo ook de eisen die aan een ontwerp gesteld worden), bestaat het ontwerpen van stallen uit het kiezen tussen allerlei standaardoplossingen. Er zijn zeker wel verschillen in de stallenbouw, maar deze zijn vooral technisch en hebben de maken met de manier waarop de boer wil melken en met de milieueisen die voor een locatie gelden. Een stal is, veel meer dan bijvoorbeeld een huis, een machine.

Nadat ik deze eerste stal had getekend, volgden er meer opdrachten uit dezelfde hoek, en zo komt het dat het tekenen van stallen nu een belangrijke inkomstenbron is geworden. Op termijn wil ik dit graag anders zien, dit was niet exact wat ik in gedachten had toen ik mijn diploma ondertekende aan de TU Delft, maar voor nu is het een leerzame ervaring en een goede basis om andere projecten te kunnen ontplooien.

  • Melkveestallen van tegenwoordig zijn bijna mega te noemen, met tot wel 500 stuks vee. Koeien worden in verschillende groepen gehouden en deze moeten allemaal hun eigen looproutes van en naar de melkstal hebben; dit levert soms een lastige puzzel op.
  • De meeste stallen liggen in een prachtig landschap en het is dan ook de bedoeling dat ze goed ingepast worden. Kleuren en beplanting moeten ervoor zorgen dat het landschap niet teveel aangetast wordt.
  • Vaak wordt er in de plint voor een rode metselsteen gekozen met een groene opbouw en antraciet dak. Bij deze stal in Heerde is gekozen voor een neutraal, geheel grijs, uiterlijk, om niet teveel in het oog te springen.
  • Dit model toont een melkcarrousel, een soort van grote draaimolen voor koeien waar ze lekker voer krijgen en ondertussen gemolken worden. Met zo'n machine kan een boer in zijn eentje tot wel 250 koeien per uur melken.
  • De constructie van stallen is vaak relatief eenvoudig. De complexiteit van de opdrachten zit hem in het samenbrengen van allerlei prefab elementen van producenten die met verschillende standaardmaten werken: het is een proces dat soms meer op puzzelen lijkt dan op ontwerpen.
  • Licht, lucht en ruimte is essentieel voor het welzijn van de koeien. Ze houden niet van vorst of teveel warmte, dus zijn moderne stallen uitgevoerd met geïsoleerde daken. Door tot 4m hoogte te openen zijkanten kan de temperatuur verder geregeld worden en wordt ook de hoeveelheid frisse lucht gegarandeerd.

Comments are closed.